سر خط نوشته

ادبیات و زبان فارسی

بررسی تطبیقی مثنوی های سنایی و عطار

پژوهش کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی اندیشه های عارفانه و صوفیانه حکیم سنایی تحوّلی بنیادین در شعر فارسی پدید آورد و میدان ادب را در چشم انداز شاعران وسعت بخشید و به کاخ رفیع شعر ایرانی شکوهی شگفت انگیز بخشید ، به طوری که عطّار و مولوی با الهام از آثار او ، شاهکارهای جهانی بوجود آوردند و از او به بزرگی یاد کردند. به او به دیده حرمت نگریستند. در این رساله سعی شده است تا میزان و چگونگی تأثیر سبک سنایی در شیوه داستان پردازی عطّار بیان گردد و دیدگاههای کلی هر کدام در حکایتها و تمثیلات و مشترکات و وجوه اختلافشان مورد بررسی قرار گیرد.

ادامه مطلب »

نقد و بررسی مسائل تربیتی در کیمیای سعادت

پژوهش کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی یکی از مهم ترین مباحث جوامع بشری موضوع تربیت و راه و روش آن است و انسان تنها موجودی است که قابل تربیت می باشد . باز نمایی اندیشه های متفکران تربیتی از آن جهت که می تواند الهام بخش نظریه های تازه ای در امر آموزش و پرورش باشد ، حایز اهمیت است خصوصاً آن متفکرانی که با آراء و اندیشه های خود سنگ بنای تمدن اسلامی را اسنحکام بخشیدند و از آن جمله ابو حامد امام محمد غزالی که با اندیشه های انقلابی خود پیشوای تحولی شگرف در افکار فلسفی ، دینی و عرفانی بشمار می آید . تحولی که بعد از گذشت نهصد سال هنوز هم نظر متفکران غرب و شرق را به خود معطوف داشته است . موضوع تربیت از نظر غزالی، انسان و مقصد نهایی تربیت، کمال اخلاقی است که هدف غایی دین مبین اسلام در هدایت انسان به وسی الله است و بر این اساس وی تربیت را تضمینی برای سعادت دین و دنیا می داند . این پایان نامه به قصد استخراج ارای تربیتی از منظر دینی و روان شناختی امام محمد غزالی در کتاب کیمیای سعادت تدوین شده است .

ادامه مطلب »

بررسی ادبیات تعلیمی در قابوس نامه و گلستان

پژوهش کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی اخلاق و تربیت دو عنصر کلیدی در تعیین رفتار انسان ها است، گرچه این دو عنصر از مقوله های مهم در حیطه ی روان شناسی و جامعه شناسی است، اما در ادبیات نیز به آن توجه شده و دستاویز خوبی برای نویسندگان و شاعران بزرگ بوده است. ادبیات فارسی در قالب آثار ماندگار اعم از نظم و نثر به تعلیم و تربیت عنایت داشته است. گویی که ادبیات بدون این مضمون ها بی روح و بی جان است. تا جایی که شاخه ای از ادبیات را ادبیات تعلیمی نامیده اند. نویسندگان و شاعران بسیاری در حوزه ی ادبیات تعلیمی ظهور کرده اند و هر کدام با آفریدن آثار ممتاز ادبی و قصه ها و داستان ها به نظم و نثر، برای اعتلای فرهنگی سرزمین خود گام برداشته اند. در این پژوهش از بین مهم ترین متون نثر تعلیمی کلاسیک، دو اثر گرانقدر قابوس نامه عنصرالمعالی وگلستان سعدی که قرن های متمادی به عنوان منبع آموزشی در مکتب ها و مدارس تدریس می شده اند و اندیشه ها و دیدگاه های تربیتی گذشتگان ما را بیش از سایر متون منعکس می کنند.مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد و ابتدا سعی می شود،ویژگی های تعلیمی و تربیتی قابوس نامه و گلستان که در حوزه اخلاق و ارشاد جایگاه خاصی دارند ، بیان شود. و آنگاه مقایسه ای میان آراء و اندیشه های تربیتی عنصرالمعالی و سعدی صورت گیرد.

ادامه مطلب »

بررسی تعلیم و تربیت در اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی

پژوهش کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی چکیده انسان تنها موجودی است که قابل تربیت می باشد و از آنجاست که باید گفت انسان همواره موضوع تربیت خواهد بود و هر گونه طرحی جهت تربیت وی منوط به نگاه انسان شناختی هرکس خواهد بود. از دیرباز دانشمندان و فیلسوفان، آرای مختلفی در این خصوص ارائه کرده اند مثلا ًخواجه نصیرالدین طوسی در اثر ورجاوند خود «اخلاق ناصری» معتقد است که موضوع تربیت همواره نفس ناطقه انسان می باشد چرا که تمییز خیر و شر به مدد آن صورت می گیرد و هدف تربیت ایجاد ملکات در نفس انسانی از طریق عادت خواهد بود، که کانت آن را همان خرد عملی یا وجدان انسان می نامد در این راستا باید اضافه کرد که به نظر خواجه نصیرالدین مرتبه اعلای تربیت اخلاقی به سعادت انسان ختم می شود، که به قول خواجه باید آن را یک نوع «عطیه ی الهی» به شمار آورد و با این همه خواجه در این خصوص- تربیت و تعلیم- همواره به تفاوت های فردی تأکید می کند، و فارابی تربیت را منوط به استعداد و تواناییهای انسان می داند و خواجه اصل را بر عادت می گذارد، و به سه مرحله تأدیب، تعلیم و تفهیم معتقد می باشد، و همچنین بر آن است که کمال و انحطاط همواره توأم وجود دارد و با نیروی تربیت است که می توان مانع انحطاط گردید و یا به جهت کمال و سعادت رهنمون شد، و از اینها نتیجه می گیرد که اخلاق قابل تغییر می باشد، و می گوید: علم تربیت از صناعات بشری می باشد، و همچنین معتقد است که با الهام از طبیعت و تدبیر می تواند در خود طبیعت ثانوی به وجود آورد که به آن عنوان طبیعت انسانی می دهد.

ادامه مطلب »

بررسی اندیشه ها و موتیف های مشترک سهراب سپهری و جبران خلیل جبران

چکیده: پژوهش ادبیّات تطبیقی ، در میان زبان های متنوّع جدای از آنکه نشان دهندهء قدرت عنصر زبان است، حاوی آزاد اندیشی و آزادی بیان در میان ملل و اقوام گوناگون است . زبان تازی و پارسی دو زبان از میان زبان های مختلف در دوره هایی از تاریخ ادبیّات ، تاثیرها و تاثّرهایی نسبت به همدیگر داشتند . و این قدرت تأثیر زبان را می رساند که از چه دوره ای زبان تازی متأثر بوده است و درچه دوره ای زبان پارسی تحت تأثیر قرار گرفته است . البتّه وجود افکار و اندیشه های یکسان نیز می تواند بر گروهی از زبان های همجوار تاثیر داشته باشد . اندیشه ها و مضامین مورد کاربرد جبران خلیل جبران ( ۱۹۳۱ م – ۱۸۸۳- م ) ، شاعر معاصر عرب در برخی از مضامین و افکار سهراب سپهـری ( ۱۳۵۹ ش – ۱۳۰۷ ش ) ، شاعر معاصر ایران مشترک می باشد و این امر نشان دهندهء وجود مشرب فکری یکسانی است که در دوره ای از تاریخ ادبیات معاصر عرب و تاریخ ادبیات معاصر فارسی فراگیر بوده است . آراء و افکار جبران و سپهری اغلب در زمینهء عشق ، ناسیونالیسم ، رمانتیسم و ... می باشد و هر دو جدای از خصوصیات اخلاقی و فردی متفاوت ، هدف واحدی را دنبال می کردند و آن رسیدن بــه آزادی ، آرامــش ، عدالت بود .

ادامه مطلب »

تحقیق در آثار ابراهیم یونسی

چکیده: ابراهیم یونسی در سال ۱۳۰۵ دربانه به دنیا آمد. او ازجمله کردهایی بود که به کار فرهنگی درمیان کردها ایمان داشت، وقتی که می‎توانست برای ترجمه آثارادبی صرف شود، به پای ترجمه کتابهای زیادی درزمینه مسائل مختلف کردها گذاشت که نشان ازحساسیت‎هایش درمورد آثار مربوط به کرد دارد. او درطول زندگی برای احقاق حقوق کردهای ایران کوشیده است. یونسی دارای آثارتالیفی وتحقیقی فراوانی است که هرکدام نشان ازنبوغ فکری وبیانی نویسنده است.درپژوهش حاضرسعی شده تا شناختی کلی از ابراهیم یونسی وآثارش بدست آید.البته بحث اصلی پایان نامه درمورد داستانها وبررسی عناصرداستانهای اوست . ابراهیم یونسی،ازپیشکسوتان ادبیات ترجمه وداستان‌نویسی ایران،(چهارشنبه، ۱۹ بهمن‌ماه۱۳۹۰) در ۸۵ سالگی ازدنیا رفت. کلیدواژه : ابراهیم یونسی،ادبیات کرد ،ترجمه ، تحقیق ،داستان ، عناصر داستان

ادامه مطلب »

بررسی انسانیت ومفهوم آن در مثنوی مولوی

چکیده در تمام مکاتب و آیین‌های الهی و غیر الهی، مبحث انسان جایگاه ویژه‌ای دارد و نوع نگرش هر مکتب به انسان، شاخصه‌ای برای کامل بودن آن مکتب است. در طول تاریخ مکاتب فلسفی به معرفی و تبیین انسان و مفهوم انسانیت در جوامع بشری پرداخته‌اند. در عرفان اسلامی نیز بحث انسان و مسائل مربوط به انسانیت از مبحث‌های مهمی است که سهم چشمگیری را در ادبیات مکتوب عرفانی به خود اختصاص داده است. مثنوی معنوی یکی از متون مکتوب عرفان ایران است که علاوه بر امتیازات خاصی که دارد، جامع مباحث عرفان ایران زمین است. موضوع انسان و مسائل پیرامون انسانیت به صورت مکرّر در بین ابیات مثنوی آمده و با نگرش مختص مولوی همراه با تمثیل‌ها و داستان های مثنوی شرح داده شده است. در این رساله با توجه به پیشینه‌ی بحث مفهوم انسانیت در متون اسلامی و عرفانی قبل از مولوی به بررسی مفهوم انسانیت در مثنوی معنوی پرداخته شده است. در مثنوی مولوی بحث پیرامون انسان و انسانیت با نگرشی عرفانی بیان شده است که در تبیین موضوع رساله علاوه بر مفهوم انسانیت به «رابطه انسان و خدا»، «اطوار وجودی انسان»، «انسان و دنیا» و «انسان کامل» پرداخته‌ایم. ادامه مطلب »